ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคใต้ (SEC) เป็นโครงการพัฒนาเชิงพื้นที่ครอบคลุม 4 จังหวัด ได้แก่ ชุมพร ระนอง สุราษฎร์ธานี และนครศรีธรรมราช มีเป้าหมายพัฒนาเป็นศูนย์กลางภาคใต้เพื่อเชื่อมโยงการค้าและโลจิสติกส์กับพื้นที่เศรษฐกิจหลักของประเทศและภูมิภาคอันดามัน พร้อมเป็นประตูสู่การค้ากับกลุ่มประเทศ BIMSTEC ตะวันออกกลาง และยุโรป ผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด (GPP) ของกลุ่มจังหวัด SEC ในปี 2565 มีมูลค่า 550,538 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 39.6 ของ GRP ภาคใต้และร้อยละ 3.2 ของ GDP ประเทศ
พื้นที่ SEC มีจุดแข็งทางภูมิศาสตร์ตั้งอยู่ระหว่างทะเลอันดามันและอ่าวไทย ติดชายแดนกับเมียนมา อย่างไรก็ตาม โครงสร้างทางเศรษฐกิจยังคงยึดโยงกับภาคบริการและภาคเกษตรกรรมเป็นหลัก โดยภาคบริการมีรายได้หลักจากการท่องเที่ยวในเกาะสมุย เกาะเต่า เกาะนางยวน ส่วนภาคเกษตรกรรมมีรายได้จากยางพาราและปาล์มน้ำมัน ซึ่งมีสัดส่วนมูลค่ารวมกันสูงถึงเกือบ 80% ของสินค้าเกษตรทั้งหมด แต่อุตสาหกรรมในพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นเพียงการแปรรูปขั้นกลาง การขาดอุตสาหกรรมปลายน้ำที่สร้างมูลค่าเพิ่มสูงทำให้เศรษฐกิจของภูมิภาคเติบโตได้ไม่เต็มศักยภาพ
SEC มุ่งเน้นการพัฒนา 3 อุตสาหกรรมเป้าหมายหลัก อุตสาหกรรมเกษตรและอาหารมีเป้าหมายเพิ่มมูลค่าการผลิตจาก 45,000 ล้านบาทเป็น 65,000 ล้านบาท โดยชุมพรเป็นแหล่งผลิตผลไม้เมืองร้อน สุราษฎร์ธานีเป็นศูนย์กลางการผลิตมะพร้าว ปาล์มน้ำมัน และยางพารา นครศรีธรรมราชมีจุดแข็งในการผลิตข้าวและประมง ส่วนระนองมีจุดแข็งในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ อุตสาหกรรมชีวภาพมีศักยภาพสูงจากความหนาแน่นทางชีวภาพที่อุดมสมบูรณ์ มีพื้นที่ป่าไผ่ 185,000 ไร่ และพื้นที่ปลูกสมุนไพร 45,000 ไร่ มีเป้าหมายเพิ่มมูลค่าการผลิตจาก 12,500 ล้านบาทเป็น 28,000 ล้านบาท อุตสาหกรรมท่องเที่ยวและสุขภาพในปี 2024 มีนักท่องเที่ยว 8.5 ล้านคน สร้างรายได้ 85,000 ล้านบาท มีเป้าหมายเพิ่มเป็น 12 ล้านคนและรายได้ 150,000 ล้านบาท
การพัฒนา SEC แบ่งออกเป็น 4 กรอบหลัก ได้แก่ การพัฒนาประตูการค้าฝั่งตะวันตก (Western Gateway) วงเงิน 4.92 หมื่นล้านบาท การพัฒนาประตูสู่การท่องเที่ยวอ่าวไทยและอันดามัน (Royal Coast & Andaman Route) วงเงิน 3.95 หมื่นล้านบาท การพัฒนาอุตสาหกรรมฐานชีวภาพและการแปรรูปการเกษตรมูลค่าสูง วงเงิน 6.49 พันล้านบาท และการอนุรักษ์ทรัพยากรและวัฒนธรรม วงเงิน 7.12 พันล้านบาท โครงการนี้จะช่วยสร้างการกระจายรายได้และยกระดับเศรษฐกิจภาคใต้ให้เติบโตอย่างยั่งยืน
เมื่อพิจารณาศักยภาพและความพร้อมของแต่ละพื้นที่ในระเบียงเศรษฐกิจพิเศษ ทั้งในด้านทรัพยากร โครงสร้างพื้นฐาน และบริบททางเศรษฐกิจและสังคม โดยพิจารณาจากความสอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาในระดับประเทศและโอกาสในการยกระดับศักยภาพการแข่งขันของพื้นที่ พบว่าสามารถระบุคลัสเตอร์อุตสาหกรรมเป้าหมายที่เหมาะสมกับพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคภาคใต้ (SEC) และผลิตภัณฑ์ที่มีความโดดเด่นพร้อมสำหรับการพัฒนาได้ ดังนี้:
- กลุ่มผลิตภัณฑ์การเกษตรและอาหารมูลค่าสูง (Argo-Food High Value)
- Longlist: มังคุด, ผลไม้ GI, ปาล์มน้ำมัน, อาหารทะเล, ข้าวสังข์หยด, เมล็ดมะม่วงหิมพานต์
- Shortlist: ทุเรียนแปรรูป, อาหารทะเลแปรรูป/พร้อมทาน, ขมิ้นชัน, สมุนไพร, กาแฟโรบัสต้า, โกโก้